Een obiit van 1089 uit de oude kerk van Lapscheure

In 1583 werd de streek van Lapscheure in de strijd tussen Noord en Zuid door een dijkdoorbraak van de Zoute Vaart te Brungeers bij Sluis onder water gezet. Zo ontstond het Lapscheurse gat.

De gevolgen voor Lapscheure waren fataal. Het volledige dorp kwam in het overstromingsgebied te liggen en zou nooit meer herrijzen. In de zeventiende eeuw ontstond dan stilaan een nieuw dorp, meer naar het westen, en werd er in 1650-1652 een nieuwe, nu nog bestaande kerk gebouwd.

De oude kerk, die was ingestort, werd grotendeels afgebroken en de materialen werden hergebruikt voor de bouw van de nieuwe en de ruïne verdween stilaan onder het aardoppervlak.

In 1989 werd deze ruïne, bij onderhoudswerken aan het nabijgelegen gebouw, eigendom van de heer G. Vynckier uit Gent, blootgelegd en onderzocht.

Eén van de belangrijke vondsten was een loden obiit. Het is een vierkant plaatje van ca. 7,5 x 7,5 cm en een dikte van 8 à 10 mm. Het weegt ca. 400 gr.

Op beide zijden van de plaat is een tekst aangebracht. Op de voorzijde staat AN M LXXXVIIII VOLCRAN' LEVITA ObIIT. Op de achterzijde staat er VI KL (I)AN. Deze latijnse tekst betekent: In het jaar 1089 overleed de leviet Volcranus, op de 6de van de kalenden van januari (27 december 1089)

De plaat werd gevonden bij een graf, centraal gelegen in het koor van de kerk. Het graf dateert uit de tijd van de Romaanse kerk of kapel, toen Lapscheure een hulpkapel was onder Oostkerke. In die tijd werd een obiit in het graf gelegd, onder het hoofd van de overledene.

Dit is de oudst gekende iconografie uit onze streek. Het was dan ook belangrijk dat deze plaat naar Lapscheure terugkwam en wij zijn de heer Vynckier zeer dankbaar dat hij instemde om de plaat in de kerk van Lapscheure te plaatsen.

Luc Devlieger schreef een artikel over de plaat in het eerste nummer van de Handelingen van het Genootschap voor Geschiedenis van Brugge 2003, waarin hij het jaartal als MC LXXXVIIII leest (1189). Op de plaat staat er echter geen C.